Το δίκτυο μονοπατιών Kasos Trails

Παλιά μονοπάτια που κάποτε ένωναν βοσκοτόπια και χωράφια, σήμερα ξαναζωντανεύουν χάρη σε ένα οργανωμένο δίκτυο εννέα πεζοπορικών διαδρομών. Το Kasos Trails, σχεδιασμένο από την Paths of Greece για λογαριασμό του Δήμου, οδηγεί τον επισκέπτη από σπηλιές και βουνοκορφές μέχρι εγκαταλελειμμένους οικισμούς και κρυμμένες παραλίες.

Μεγάλο μέρος των παλιών μονοπατιών που συνέδεαν κάποτε τα διάσπαρτα χωράφια, τα βοσκοτόπια και τους οικισμούς της Κάσου διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση μέχρι σήμερα. Αναγνωρίζοντας αυτό το δυναμικό, ο Δήμος Ηρωικής Νήσου Κάσου ανέθεσε στην εξειδικευμένη εταιρεία Paths of Greece τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός οργανωμένου δικτύου, γνωστού σήμερα ως Kasos Trails, το οποίο περιλαμβάνει εννέα διακριτές πεζοπορικές διαδρομές σε όλο το νησί, καθώς και προτεινόμενες ποδηλατικές διαδρομές. Πρόκειται για το επίσημο πρόγραμμα πεζοπορίας και ποδηλασίας της Κάσου, με δική του ιστοσελίδα (kasostrails.gr) όπου παρουσιάζονται αναλυτικά όλες οι διαδρομές.

Οι διαδρομές ποικίλλουν σημαντικά ως προς τον χαρακτήρα και τη δυσκολία τους, ώστε να καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα και ενδιαφέροντα. Η Διαδρομή 1, κυκλική και μέτριας δυσκολίας (περίπου 9 χλμ.), ενώνει όλους σχεδόν τους οικισμούς του νησιού μέσω παλιών μονοπατιών, ξεκινώντας από το Φρυ και περνώντας από τον Εμπορειό, την Παναγιά, το Πόλι, το Αρβανιτοχώρι και την Αγία Μαρίνα — ουσιαστικά μια περιήγηση σε ολόκληρη την Κάσο με τα πόδια. Η Διαδρομή 2, πιο εύκολη (6,7 χλμ.), συνδέει το Αρβανιτοχώρι με το σπήλαιο της Στυλοκαμάρας και το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, σε ένα σημείο με ιδιαίτερα εντυπωσιακή θέα.

Από τον Πρίωνα μέχρι την «άγρια Κάσο»

Δύο ακόμη διαδρομές αναδεικνύουν διαφορετικές πλευρές του νησιού. Η Διαδρομή 4 ξεχωρίζει επειδή δεν περνάει από κανέναν οικισμό: διασχίζοντας αγροτικό τοπίο, οδηγεί από το οροπέδιο της Σκάφης στην κορυφή του Μεγάλου Πρίωνα, το ψηλότερο σημείο της Κάσου στα 610 μέτρα — μια σύντομη αλλά εύκολη διαδρομή (4,9 χλμ.) ιδανική για όσους θέλουν να δουν το νησί από ψηλά. Η Διαδρομή 6, μέτριας δυσκολίας (8,6 χλμ.), αποκαλύπτει την πιο άγρια πλευρά του νησιού: ξεκινά από τη μονή του Αγίου Γεωργίου στις Χαδιές και καταλήγει στην Αγία Μαρίνα, ακολουθώντας παλιά μονοπάτια με παρακλάδια προς την παραλία Τριτά και το ιστορικό σπήλαιο της Ελληνοκαμάρας.

Η ανάπτυξη του δικτύου συνοδεύτηκε και από έντυπο υλικό: ένα φυλλάδιο-χάρτης με όλες τις διαδρομές και τεχνικές λεπτομέρειες για την καθεμία σχεδιάστηκε από την εταιρεία Staridas Geography σε συνεργασία με την Paths of Greece, βασισμένο σε πληροφορίες που παρείχαν οι Ηλίας Μαστρόπαυλος, Μηνάς Γ. Ασπράς και Ηλίας Διακάκης, με την ολοκλήρωση της μελέτης να πραγματοποιείται επί δημαρχίας Μαίρης Σορώτου-Τσανάκη. Το φυλλάδιο διατίθεται δωρεάν από τον Δήμο και τις τουριστικές επιχειρήσεις του νησιού, ενώ οι ψηφιακοί χάρτες όλων των μονοπατιών —και ολόκληρης της Κάσου— είναι διαθέσιμοι δωρεάν μέσω της εφαρμογής Avenza Maps, επιτρέποντας στους επισκέπτες να τους χρησιμοποιούν στο κινητό τους ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

Η Διαδρομή 07 «Μονοπάτι Ελευθερίου Βενιζέλου»

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2025, σε τελετή ονοματοδοσίας του Δήμου Ηρωικής Νήσου Κάσου σε συνεργασία με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», η Διαδρομή 07 «Πλατύ Αυλάκι» μετονομάστηκε σε «Μονοπάτι Ελευθερίου Βενιζέλου». Η ονομασία τιμά ένα πραγματικό επεισόδιο της νεότερης ιστορίας του νησιού: στις 12 Μαρτίου 1935, στη διάρκεια του κινήματος του Μαρτίου, ο Ελευθέριος Βενιζέλος αποβιβάστηκε στην παραλία Πλατύ Αυλάκι, στη δυτική πλευρά της Κάσου, έχοντας αναχωρήσει από τη Σούδα την προηγούμενη νύχτα, και διανυκτέρευσε στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στις Χαδιές πριν συνεχίσει για την Κάρπαθο.